Kontakt lensler gözlükten daha net ve kaliteli görüntü verdikleri için hastalar tarafından sıklıkla tercih edilmektedir.

YUMUŞAK LENSLER

Yumuşak kontakt lens kullanabilmek için gözyaşı miktarı ve içeriğinin uygun olması gereklidir. Normal insanlarda kontakt lenslerin altında ince bir tabaka halinde göz yaşı bulunmaktadır, eğer bu tabaka kurur ise kişi lensin gözüne olan temasını aşırı hisseder ve gözlerinde batma, kızarıklık, yanma gibi belirtiler olur. Göz yaşı miktarı çok azalır ise hastalar lenslerin gözlerine yapıştığını bile hissedebilir.

HANGİ DURUMLARDA KONTAKT LENS KULLANILMAMALIDIR?

Göz kuruluğu yapan bir hastalık varsa: 
• Akne rosecea,
• Romatoid artrit,
• lupus hastalığı gibi kontakt lens kullanması önerilmez.

• Hamileler,
• Süt veren anneler,
• Roacuttane gibi göz kuruluğu yapan ilaç kullananlar, 
  kontakt lens kullanımına ara vermeli, ya da göz hekimi tarafından çok yakın takip edilmelidirler.

KONTAKT LENS TÖLERANSININ AZALDIĞI DURUMLAR NELERDİR?

Göz yaşı miktarı menopoz sonrasında belirgin olarak azalır, klima, çok sıcak ortamlar, sigara dumanı, toz, rüzgar, bilgisayarla uzun süre çalışmak ve bazı ilaçlar (doğum kontrol ilaçları, antidepresanlar, antihistaminikler, ve Parkinson ilaçları) göz yaşı salgısını azaltarak veya göz yaşının buharlaşmasını arttırarak kişinin kontakt lens kullanımını zorlaştırır.

KONTAKT LENSLER GÖZ KURULUĞU YAPAR MI?

Yumuşak lenslerin bir kısmı, üretildiği materyal veya su içeriğinden dolayı kullanıcının hassasiyetine göre değişmekle beraber 2-5 yıl gibi bir süre sonra göz kuruluğu oluşturabilir. Bu hastalar lenslerini ilk taktıklarında sorunları olmadığını ancak bir süre sonra lenslerini çıkarmak zorunda kaldıklarını ifade ederler. Eğer yukarda bahsedilen ve göz yaşı eksikliği oluşturan nedenlerden biri veya birkaçı da eşlik ediyorsa, hastaların şikayetleri daha da artar.

Göz kuruluğuna kontakt lens kullanan hastaların önemli bir problemi haline geldiği için üretici firmalar göz yaşı eksikliği olan hastaların kolaylıkla kullanabileceği lensler üretmek için çaba harcamaktadır.

Bu lenslerde özel polimerler ve hidrojeller kullanılmakta ve lenslerin su içeriği ayarlanmaktadır.

KONTAKT LENSLER KORNEAYA ZARAR VEREBİLİR Mİ?

Kolay bir işlem olan konfokal mikroskobik muayene, hastaların kontakt lens kullanımına bağlı kornea hücrelerinde bir azalma ve/veya şekil değişikliği olup olmadığını, net olarak açığa çıkartmaktadır. Korneasında bu tür hücre değişikliği gelişmiş olan hastaların kullandıkları lensler yeni polimerize lenslerle veya gaz geçirgen lenslerle değiştirmeleri veya lens kullanımına son verilmelidir. Göz muayenesi tamamen normal olan insanlarda bile yukarıda anlatılan kornea bulguları gözlenebilmektedir.

Lens kullanan 3 farklı hastanın konfokal incelemesi, kornea endotel hücre yoğunluğu (iyi/ orta/ kötü). Üçüncü hastada yumuşak lens kullanımı sonlandırılıp, gaz geçirgen lense geçilmiştir.

KONTAKT LENSLERİN GÖZLÜĞE GÖRE AVANTAJLARI NELERDİR?

Görüş açısı, netlik ve kontrast gözlüğe göre daha iyidir, gözlük camlarının sadece merkezinde bulunan odak noktası net görüntü verir, odak noktasının etrafı aynı netliği veremez. Gözlük camları görüntüyü netleştirirken cisimleri daha küçük veya daha büyük gösterirler, görüntünün boyutundaki değişmeler kontakt lenslerde yoktur.

YUMUŞAK LENSLER YAKIN GÖRÜŞÜMÜ DE DÜZELTEBİLİR Mİ?

Kırk yaşın üzerindeki hastalarda yakın görme bozulmaya başlar ve hastalara yakın ve uzak için 2 ayrı gözlük gerekir. Yeni geliştirilmiş yüksek oksijen geçirgenliği olan kontakt lensler arasında hem uzak hem de yakın görmeyi düzelten multifokal lensler de mevcuttur. Bu lensler hastalarda 2,3 gün süreyle denenmeli ve her hastanın adaptasyonu gözlenmelidir.

YUMUŞAK LENSLER ASTİGMATI DÜZELTEBİLİR Mİ?

Yüksek oksijen geçirgenliği olan yumuşak kontakt lensler en çok iki derece astigmatizmayı düzeltebilmektedir, daha yüksek astigmatlarda veya gözlükten fayda görmeyen düzensiz astigmatlarda gaz geçirgen sert lensler kullanılabilir.

SERT KONTAKT LENSLER (GAS PERMEABLE):

1. Kesme yöntemleri (Flebli teknikler) : Intralase, Intralasik, Lasik
2. Yüzeysel laser tedavileri: PRK, Lasek, Epi-lasik, Transepitelyal excimer laser

I. KESME YÖNTEMLERİ(FLEBLİ TEKNİKLER):

Kornea yüzeyinden ince bir parça laserle veya bıçakla kesilerek kaldırılır daha sonra numara düzeltilir, kesilmiş olan kornea parçası yerine kapatılarak yapışması için beklenir.

Bu işlem sırasında da gözdeki sinirlerinin bir bölümü kesilmektedir, bundan dolayı hastanın ameliyat sonrası ağrısı pek olmaz, ancak işlem sırasında kesilen sinirlerin iyileşmesi uzun sürmektedir. Bu yöntemle laser tedavisi olan 35 yaş üstü bayan hastalarda göz kuruluğu şikayetleri daha uzun sürmektedir.

Laser yöntemlerini karşılaştıran bilimsel araştırmalarda, flep oluşturularak uygulanan laser yöntemlerinin korneayı zayıflattığı ve kornea biyomekaniğini bozduğunu vurgulanmaktadır. 
Yapılan araştırmalar hastaların ameliyat öncesi tüm tetkikleri normal olsa bile lasik sonrasında korneada incelme ve keratokonus (ektazi) olabileceğini ortaya çıkarmıştır.

KONUYLA İLGİLİ BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR:

• Corneal ectasia after laser in situ keratomileusis(Lasik) in patients without apparent preoperative risk factors. Klein SR, Epstein RJ, Randleman JB, Stulting RD. Cornea. 2006 May;25(4):388-403.
• Ectasia after laser in situ keratomileusis. Rabinowitz YS. Curr Opin Ophthalmol. 2006 Oct;17(5):421.
• Changes in corneal biomechanics and intraocular pressure following LASIK using static, dynamic, and noncontact tonometry. Pepose JS, Feigenbaum SK, Qazi MA, Sanderson JP, Roberts CJ. Am J Ophthalmol. 2007 Jan;143(1):39-47.

II. YÜZEYSEL LASER TEDAVİLERI(SURFACE ABLATION):

Yüzeyel laser tedavilerinin 20 yıllık sonuçlarını bilinmekte, ve bu nedenle güvenle uygulanmaktadır, korneal ektazi ve fleb komplikasyonları gibi riskler düşünüldüğünde yüzeyel laser tedavileri, güvenilir yöntemleridir. Kornea biyomekaniğini üzerine olan etkilerinin az olması ve 20 yıllık sonuçların bilinmesi tercih edilmelerinin en önemli sebepleridir.

Dört farklı yöntem mevcuttur:

PRK:

İlk uygulanan excimer laser yöntemidir, ameliyat sonrası ilk gün, ağrı batma ve sulanma fazla olduğu için ayrıca yüksek dereceli hastalarda korneada iz bıraktığı için günümüzde çok tercih edilmemektedir.

LASEK:

Alkol solusyonu kullanılarak kornea epiteli kenara alınır, ilk gün rahatsızlığı azdır, korneada iz kalma riski PRK’ya göre çok düşük olduğu için tercih edilen bir yöntemdir. Ameliyatın aşamaları aşağıda görülmektedir.

EPİ-LASİK:

Kornea epiteli özel bir cihaz ile alkol kullanılmadan kenara sıyrılır, klinik sonuçlar lasek tedavisine çok benzerlik gösterir, yani ilk gün ağrısı az ve korneada iz kalma riski düşüktür. Ameliyatın 3 aşaması aşağıda görülmektedir.

TRANSEPİTELYAL EXCİMER LASER:

Bu yöntemde yukarda anlatılan diğer yüzeyel tekniklerden farklı olarak kornea epiteli laserle alınır. Transepitelyal excimer laser yöntemde hastanın epitel kalınlığı ölçülür, ve laser tedavisi bu ölçümlere göre planlanır. Transepitelyal laser tedavisinin diğer tedavi yöntemlerinden farkı kornea hücrelerinde(keratosit) apoptosisi(ölümü) oluşturmamasıdır. Akademik olarak incelendiğinde tüm laser yöntemleri arasında en emin teknik olarak kabul edilmektedir. Ameliyatın aşamaları aşağıda görülmektedir.

KONUYLA İLGİLİ BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR:

• Corneal keratocyte deficits after photorefractive keratectomy and laser in situ keratomileusis. Erie JC, Patel SV, McLaren JW, Hodge DO, Bourne WM. Am J Ophthalmol. 2006 May;141(5):799-809.
• Keratocyte apoptosis and corneal antioxidant enzyme activities after refractive corneal surgery. Bilgihan K, Bilgihan A, Adiguzel U,Yis O, Akyol G, Hasanreisoglu B. Eye. 2002 Jan;16(1):63-8.
• Effects of topical vitamin E on keratocyte apoptosis after traditional photorefractive keratectomy. Bilgihan K, Adiguzel U, Sezer C, Akyol G, Hasanreisoglu B. Ophthalmologica. 2001 May-Jun;215(3):192-6.
• Differences in keratocyte apoptosis following transepithelial and laser-scrape photorefractive keratectomy in rabbits. Kim WJ, Shah S, Wilson SE. J Refract Surg. 1998 Sep-Oct;14(5):526-33.

Kataraktlı göz mercekleri

Belirtileri:

• Görmenin kalitesi ve keskiniği azalır.
• Işıklarda parlama ve saçılmalar izlenebilir, Miyopide artış olur veya ileri yaşlarda yalancı miyopi gelişir.
• Cisimlerde eğrilikler ve gölgeli görüntüden oldukca fazla şikayet edilir.
• Katarakt normalde ileri yaşlarda açığa çıkmaktadır,ancak göze gelen bir darbe ile erken yaşlarda da gelişebilir.
• Nadiren doğumsal olarak var olabilir.

Tedavisi:

Kataraktın tedavisi cerrahidir. Modern katarakt cerrahisi ile(fako tekniği) hastalarının gözlerine iğne yapılmadan, damlalar ile anestezisi sağlandıktan sonra dikişsiz ameliyatlar yapılmaktadır, fako operasyonu ağrısızdır.

Başarılı bir fako ameliyatından sonra hastalar ameliyat sonrası erken dönemde iyi bir görme seviyesine kavuşurlar. Bununla birlikte renkli görmeleri iyileşir, yaşam kaliteleri artar, daha önce gözlük kullanan hastalar bu ameliyat sonrasında gözlük kullanmadan ya da çok daha ince bir gözlük ile uzağı net görebilirler.

 

Kataraktlı Gözün Görünümü            Kataraktlı Göz Merceği 

Lensin Göz İçine Yerleştirilmesi              Ameliyatın Sonu

Optik Sinirde Glokom Hasarı

Glokom hastalığı sinisi seyreder, glokomun yaptığı hasar yıllar içinde yavaş ilerler. Sinire olan hasar ilerledikçe kişinin görme kaybı başlar. Glokom tedavi edilmez ise görme tamamen kaybolur.

Göz tansiyonu bir kez yüksek ölçülerek glokom tanısı konulamaz!

Glokom hastalarının çok büyük bölümünde ağrı veya kişiye rahatsızlık veren bir bulgu yoktur, bundan dolayı periyodik olarak yapılan göz tansiyon ölçümleri erken tanı için büyük önem taşımaktadır.

Göz tansiyonu ölçümlerinde applanasyon yöntemi en doğru sonuç veren yöntemdir, hava püskürtme ile tansiyon ölçen cihazlarının hata oranları yüksektir ve glokom takibinde kullanılmaz. Glokom hastalarının kornea kalınlıkları da göz tansiyonu ölçümü sırasında değerlendirilmelidir, laser tedavisi olmuş hastalarda kornea kalınlığındaki azalmadan dolayı göz tansiyonu yüksek iken normalden daha düşük ölçülür, ve glokom tanısı atlanabilir. Bunun tam teside geçerlidir, kornea kalınlığı normalden kalın olan insanlara tansiyon ölçümleri normalden yüksek çıkmaktadır.

Applanasyon yöntemi ile göz tansiyonu ölçümü en doğru sonuç veren ölçümdür

Glokom sessiz ilerleyen bir hastalıktır. Çoğunlukla ileri derecede görme kaybı oluncaya kadar hasta tarafında farkedilmez. Bundan dolayı rutin göz muayenelerinde hastaların göz tansiyonu mutlaka ölçülmelidir. Glokom 40 yaşını geçen hastalarda çok daha sık karşılaşılan bir hastalık olmakla birlikte gençlerde de görülebilir.

İlerlemiş glokom hastasında tünel görüş ve optik sinirde basınca bağlı solukluk

Risk Faktörleri:

• Ailede glokom öyküsü olan ve 40 yaşının üstündeki insanlar,
• Şeker hastaları,
• Bir süre kortizon tedavisi almış olan insanlar,
• Yüksek hipermetroplar, glokom yönünden daha sık kontrol edilmelidir.

Tedavisi:

Eğer erken teşhis edilir ve tedaviye başlanır ise görme kaybı ve göz sinirindeki değişiklikler engellenebilir. Eğer sinirde belirli bir hasar oluştu ise tedavi ile hastalığın ilerlemesi durdurulur.

Günümüzde kullanılmakta olan glokom damlaları ile hastaların çok büyük bir bölümü ameliyata gerek olmadan hayat boyu tedavi edilebilmektedir.

Günümüzde kullanılmakta olan glokom damlaları ile hastaların çok büyük bir bölümü ameliyata gerek olmadan hayat boyu tedavi edilebilmektedir.

Glokom tedavisini için üretilmiş olan düzinelerce ilaç bulunmaktadır, her birinin etkisi diğerinden farklıdır. Bu ilaçlar arasından hastaya en uygun olan ilacı veya ilaçların kullanılması glokoma bağlı gelişebilecek olan görme problemlerini önler ve hastaların çok büyük bir bölümünde ameliyata gerek kalmaz.

Günümüzde kullanılan göz tansiyon ilaçları beş temel grupta toplanmaktadır, ilaçların piyasa isimleri parantez içinde yazılmıştır.

1-Beta-blokörler

Timolol (Timoptic, Timosol, Cusimolol, Nyolol jel)
Levobunolol (Betagan)
Karteolol (Ocupress)
Metipranolol (Turoptin)
Betaksolol (Betoptic S)

2- Adrenerjik agonistler

Dipivefrin (Propin)
Aproklonidin (Iopidine)
Brimonidin (Alphagan)

3-Kolinerjikler ( miyotikler)

Pilokarpin (Pilomin, pilosed, pilojel)

4- Karbonik Anhidraz İnhibitörleri

Asetazolamid (Diazomid tbl.)
Dorzolamid (Trusopt)
Brinzolamid (Azopt)

5- Prostoglandin Analogları

Latanoprost (Xalatan)
Unuproston (Rescula)
Travoprost (Travatan)
Bimatoprost (Lumigan)

Tekli ilaç tedavisi yeterli olmadığı durumlarda, daha kolay kullanım için ilaçların kombine edildiği damlalar da mevcuttur.

(COSOPT) TİMOLOL 0.5%- DORZOLAMİD 2%
(XALACOM) LATANOPROST 0.005%-TİMOLOL 0.5%
(COMBİGAN) BRİMONİDİNE 0.2%-TİMOLOL 0.5%
(DUOTRAV) TRAVOPROST 0.004%-TİMOLOL 0.5%

1- Çocukluk çağında tedavi edilmemiş şaşılıklar,
Genellikle göz tembelliği ile birlikte olan bu tür şaşılıkların tedavisi oldukça zordur, Bu hastalarda uygulanan şaşılık ameliyatları estetik kaygıları azaltmaya yöneliktir, yapılacak olan şaşılık ameliyatı göz tembelliğini düzeltmez.

2- Erişkin dönemde açığa çıkan şaşılıklar,
Kafa travmaları veya önemli hastalıklara bağlı olarak açığa çıkan şaşılıklardır. İleri yaşlarda oluşan şaşılıkların, multiple sklerosis, kafa içindeki yer tutan lezyonlar, şeker hastalığı….. gibi pek çok hastalığın habercisi olabileceği akıldan çıkartılmaması ve kafa içi araştırmaların yapılaması gereklidir.

Trafik kazasına bağlı sağ gözde dışa baktıran kasta felç

Travmaya bağlı sağ gözde yukarı baktıran kaslarda felç

Tedavisi:

Eğer altta yatan sebep aydınlatıldıktan sonra, göz tedavisine başlanır, Bu tür hastalarda ilk 6 ay beklenmelidir, bu süre içinde de hastalara prizmatik lensler verilir ve çift görme azaltılır. Daha sonra göz kaslarına yönelik ameliyatlar ile kayma düzeltilir. Bu hasta grubunda ameliyat sonrasında ayarlanabilen dikişlerin kullanılması başarı oranını önemli ölçüde arttırmaktadır. Botox bu hasta grubunda çok etkili olmaktadır.

Diabete bağlı başlıca 2 farklı görme bozukluğu açığa çıkar.

- SARI NOKTANIN ÖDEMİ (MAKULA)

Hastalarda görme azalması ve görmede çarpıklaşma açığa çıkar, kan şekerinin ve vücut tansiyonunun kontrol altında alınması ve acilen makula ödemi için gerekli tedavilerin başlanması gereklidir.

Makula ödemi              Çarpık kırık görüntü

- RETİNA KANAMALARI VE YENİ DAMAR OLUŞUMLARI

Hastalık bu döneme ilerlemiş ise, şeker hastalığı en az 8-10 sene kontrolsüz kalmıştır, bu aşamaya gelmiş olan şeker hastalığının tedavisi zorlaşmıştır, endokrinoloji bölümü ile birlikte uygulanacak tedaviler ve laser tedavisi ile gözdeki kanamaların durdurulmasına çalışılır.

İlerlemiş şeker hastalığında göz dibinde kanamalar.

İlerlemiş şeker hastalığında göz içi kanamalara bağlı görmenin bozulması